Tagarchief: persoonlijk

Waarom blijft kritiek altijd langer hangen dan een compliment?

Tegenwoordig puilt social media uit van #zelfontwikkeling, #zelfontplooiing, #kracht en #groei. Maar toch: Het compliment dat je gisteren kreeg heb je weggewuifd (“Ahh joh, dat was heel simpel!”) en ben je misschien al weer vergeten. Maar de kritiek die je drie jaar geleden kreeg op je werk, lijk je maar niet te kunnen vergeten. Hoe kan dat?

Kort samengevat zijn we biologisch geprogrammeerd om aardig gevonden te willen worden. Want als je aardig gevonden wordt, is je overlevingskans van oudsher groter. Als je kritiek krijgt, voel je je automatisch aangevallen. Je hersens maken het stresshormoon cortisol aan op het moment dat je kritiek ontvangt: misschien word je wel uitgestoten! Door de stress die vrijkomt met het stresshormoon schiet je in de verdediging. Begrijpelijk en menselijk, maar: leer je dan wel iets van de feedback die je krijgt?

We kennen allemaal wel mensen die hun hele leven lang dezelfde kritiek of feedback krijgen en er nooit iets mee doen.

Het ligt aan anderen, het kwam door de omstandigheden. Alles zit hem of haar gewoon áltijd tegen. Toch? Soms is het voor buitenstaanders duidelijk zichtbaar dat iemand een gedragsprobleem heeft. Maar omdat diegene zich zo in het nauw gedreven voelt bij het ontvangen van kritiek houdt hij vakkundig alle opmerkingen op afstand: Dit is natuurlijk niet waar! Het ligt aan alle anderen!

Wat zo moeilijk is aan het ontvangen van kritiek, is dat het je vaak dieper raakt dan je denkt.

Het raakt je onzekerheden. Het raakt kanten van je karakter waar je misschien zelf al niet zo blij mee bent. Het kan oude wonden openrijten. Misschien reageer je wel extreem fel op een goedbedoelde, opbouwende opmerking over je gedrag van een collega omdat je ouders je jarenlang hebben doorgezaagd over dit specifieke karaktertrekje. En misschien kijk je wel heel erg op tegen de persoon die jou kritiek geeft, waardoor deze nog harder aankomt.

Hoe moeilijk het ook is om kritiek te krijgen. toch is het goed om je reactie onder de loep te nemen.

Soms heeft dat gewoon even wat tijd nodig en moet je die eerste – verdedigende! – neiging die je door de biologie ingegeven voelt, de kop indrukken. Als de emoties wat gezakt zijn en de stress is wat weggeëbd, kun je vaak waardevolle lessen leren van feedback. Misschien lijkt het makkelijker om te zeggen “Ach, zo ben ik nu eenmaal!” en iedere paar jaar nieuwe vrienden te moeten maken of ander werk te zoeken omdat je merkt dat mensen het uiteindelijk maar opgeven. Echter: pas wanneer je leert feedback te omarmen en om te zetten in een les, verdiep je je vriendschappen en (werk-)relaties. Want laten we wel wezen: diep van binnen voel je meestal haarfijn aan of kritiek terecht is of niet. De vraag is alleen: wat wil jij er mee doen?

Lees ook (met een korreltje zout!): Waarom mannen niet begrijpen

Zo herken je een manipulator

Manipumanipulatorleren. Het gebeurt zo slinks, dat je het vaak niet eens in de gaten hebt. Daarbij heb je het vaak pas door als het te laat is: Mensen die graag en veel manipuleren  pikken jou er uit in een ruimte vol mensen. Daar hoef je overigens geen woord voor te zeggen: Je hulpvaardige, zorgzame en vriendelijke uitstraling hebben daar waarschijnlijk al voor gezorgd voordat jij hallo zegt.

Iedereen manipuleert wel eens. Iedereen liegt ook wel eens. Maar waar een weldenkend mens last krijgt van zijn of haar geweten als dit te ver gaat, gaat een echte manipulator onverstoorbaar door. Als je niet op let, vreet het jouw energie weg, net zolang totdat deze op is of je het door krijgt.

Manipulators kom je overal tegen: dat kan op je school, werk of in je privé situatie zijn. Ze kunnen bovendien gemakkelijk diverse gedaantes aannemen: lief en charmant, maar ook verwijtend of zelfs boos: dit hangt af van wat men precies van jou gedaan wil krijgen én hoe ze dat het best denken te bereiken. Waar manipulators in uitblinken, is het uitbuiten van situaties en mensen. Meestal smeren ze je veelvuldig stroop om de mond en word je op handen gedragen: ze willen immers iets van je.

Jij hebt iets wat zij willen, dus zetten ze een uitgebreid charme offensief in.

Dit doen ze net zo lang als nodig is. Net zo lang totdat het werkt. Doorzie je dit niet tijdig, dan heb je een groot probleem. Plotseling kun je jezelf in een situatie bevinden waar je uit jezelf nooit in zou zijn gestapt. Vaak heb je het echter pas door als het al te laat is. Het herkennen van manipulatie is daarom ontzettend belangrijk, vooral voor hulpvaardige, empathische mensen met een groot hart.

We kennen ze allemaal wel: energiezuigers. Mensen die continu van hun probleem jouw probleem proberen te maken. Dit kunnen ze overigens ook onbewust doen: vaak is het een gedragspatroon dat ingesleten is omdat het ooit bleek te werken. 

Manipulatoren maken van hun probleem jouw probleem met verschillende redenen:

  • De manipulator wil jouw aandacht, dus bedenkt hij een probleem, zodat jij dat op kan lossen. Als je dit vaak meemaakt, spreekt de manipulator jou aan op jouw hulpvaardigheid en empathie. Overkomt dit jou, dan is het goed om in gedachten te houden dat volwassen mensen stuk voor stuk verantwoordelijk zijn voor hun eigen problemen. Natuurlijk kun je mensen wel eens met iets helpen. Maar als iemand problemen op jou af blijft vuren met de verwachting dat jij het voor hem oplost, heb je vaak te maken met een manipulator. In dat geval kun je best even adviseren, maar je hoeft helemaal niets op te lossen: het is immers niet jouw probleem. Je kunt betrokkenheid tonen, en toch de verantwoordelijkheid daar laten liggen waar die thuis hoort.
  • Hij wil dat je iets voor hem doet, dus vertelt hij jou hoe ontzettend goed jij bent in juist dat ene ding, en hoe slecht hij er in is…. dus… zou jij dit misschien willen doen? Als dit eenmalig gebeurt, is er vaak niets aan de hand. Maar als je dit met één persoon wel erg vaak meemaakt, heb je meestal te maken met een manipulator die jouw ego streelt om te krijgen wat hij wil:
    • dat jij zijn werk voor hem doet,
    • dat jij zijn probleem oplost (zie punt 1) of
    • dat hij zijn zin krijgt.

Hij maakt daarbij dankbaar gebruik van jouw inlevingsvermogen en streelt tegelijkertijd je ego zodanig, dat het moeilijk wordt om nog nee te zeggen. Toch is nee zeggen altijd een optie. Dit kan ook in de vorm van een spiegeltechniek: “Goh, dat klopt, ik ben daar inderdaad goed in. Maar ik weet zeker dat het jou ook gaat lukken. Ik heb het mezelf immers ook geleerd door te oefenen.” En hop, zo leg je de bal weer terug. Jij bent immers (zie punt 1) alleen verantwoordelijk voor jouw eigen leven en jouw eigen verantwoordelijkheden.

Als je merkt dat je vaak het werk van anderen op aan het knappen bent of dat problemen jouw kant uit geschoven worden, heb je waarschijnlijk te maken met mensen die donders goed weten hoe lief en zorgzaam jij bent, en daar dankbaar gebruik (of misbruik) van maken.

Een simpele truc om te testen of je met een manipulator te maken hebt?
Los eens een paar weken geen enkel probleem meer voor hem op. Hoor je na een paar weken steeds minder? Dan heeft de manipulator waarschijnlijk gemerkt dat hij bij jou geen antwoord meer krijgt en al een nieuw slachtoffer gevonden, die er wel nog intrapt.

 

Waarom “Trek het je niet aan” SLECHT advies is

https://static.pexels.com/photos/23008/pexels-photo.jpg

We zeggen het tegen elkaar. We zeggen het tegen onze kinderen. “Trek het je niet aan.” Waarom trek het je niet aan naar mijn mening slecht advies is, zal ik uitleggen.

Degene die jou net over zijn probleem heeft verteld, zou het je waarschijnlijk niet verteld hebben als hij het zich niet al lang wel had aangetrokken. Er is een probleem, die persoon zit er mee, en dan kom jij met trek het je niet aan. Daar heb je dus helemaal niks aan, met je probleem.

Allereerst zeg je met trek het je niet aan eigenlijk: je moet je er niet druk om maken. Dat is heel goed bedoeld natuurlijk, maar daar heb je niet zo veel aan als je je er wel druk om maakt. Want dat doe je al. Anders zou je er niet over praten, toch?

Tegen kinderen zeggen we ook vaak dat ze het zich niet aan moeten trekken. Wat ik daar persoonlijk niet zo handig aan vind, is dat een kind dan het gevoel kan krijgen dat het probleem waar het mee zit, niet belangrijk genoeg is, niet mee telt, of in het ergste geval, dat het zich aanstelt. Want jij vindt dat het zich van dit probleem niets moet aantrekken, toch?

In plaats van trek het je niet aan kun je misschien beter het probleem valideren en samen op zoek gaan naar oplossingen. Want hoewel jij misschien denkt dat de ander dit probleem makkelijk naast zich zou moeten kunnen neerleggen, voor diegene is dat (op dit moment) niet zo gemakkelijk. Toch?

Reacties op Win acties: de prullenbak voor persoonlijk leed?

Daar heb je het weer; zo’n leuke win actie op Facebook. “Like en Share” staat er dan bij, je kent het wel.

Maar naast het liken en sharen denken mensen tegenwoordig schijnbaar goed na over hoe ze hun kansen nóg verder kunnen vergroten, om die prachtige prijs maar te winnen. Dus voegen ze nog een persoonlijke noot toe aan hun bijdrage. Soms in de vorm van een grappige opmerking, of gewoon “dat zou leuk zijn voor ons kindje / gezin / hondje / dwerg papegaaitje”. Dat snap ik wel, en toegegeven: dat doe ik zelf ook wel eens.

Maar sommige mensen gaan nog een paar stappen verder.
En sómmigen, die gaan gewoon een kilometer té ver, als je het mij vraagt. Want wil je echt dat heel Nederland kan lezen in zo’n win actie, dat jij nét van je ex gescheiden bent, hoe hij je vreselijk behandelde en je miserabel achter heeft gelaten? Is dat niet een gevalletje nét iets te veel vuile was buiten hangen in een openbare reactie? En wat als je ex het leest? Of je werkgever? Of je kinderen? Wat als een ander die netjes meedoet zónder zielig verhaal er bij, net zijn ouders heeft verloren? Maar nu niet wint omdat jij jouw misère tentoonstelt? En werkt het bovendien wel zo? Verdient het zieligste verhaal te winnen? En wie beoordeelt dan hoe zielig iemand is?

Sommige mensen gaan nog iets verder. Die schudden met gemak een complete opsomming van hun ellende uit hun mouw. Dat ze vinden dat ze het verdienen om te winnen, omdat vijf jaar geleden hun caravan uitbrandde, het afgelopen jaar hun oma is gestorven, of hun huisparkiet, dat ze hun baan verloren zijn én dat ze een ingegroeide teennagel hebben moeten laten opereren. Als je ze niet tegenhoudt, zouden ze liefst nog een foto van de teennagel er bij doen ter illustratie. En tegenhouden, dat zou wel moeten in zo’n geval. Het lijkt wel alsof het niet zielig genoeg kan, niet dramatisch genoeg en niet aangedikt genoeg. Hopend op die mooie prijs buitelen de reacties over elkaar heen, opbiedend tegen de ander zijn ellende.

May the saddest (wo)man win.

Is dit nu normaal? Als het op ellende aankomt, zijn er geen winnaars, en moet je gewoon niet baas boven baas willen zijn.

En om iets te winnen, moet je net als bij de loterij gewoon leuk mee doen en hopen dat je geluk hebt.
Niet je hele hebben en houden op de digitale straat gooien en hopen dat je de sneuste bent van ze allemaal. Want laten we eerlijk zijn, dat is toch wel een beetje sneu.