Tagarchief: narcist

Narcisme en het addertje onder het gras

Iedereen die weet dat hij of zij met een narcist te maken heeft, weet dat er bij een narcist altijd een addertje onder het gras zit. Hoe zeer zijn of haar actie ook om jou lijkt te draaien of in jouw voordeel lijkt te zijn: er is (vaak achteraf pas) altijd een addertje onder het gras.

Een narcist is van nature een ontzettende charmeur: charismatisch, intelligent, goed met woorden, aantrekkelijk. Hij of zij geeft je het gevoel dat je de meest bijzondere persoon ter wereld bent, totdat hun ware aard naar boven komt.

Van tijd tot tijd gooit de narcist echter toch weer even zijn charmes in de strijd: je krijgt te horen hoe lief, goed, mooi of bijzonder je bent en direct daarna wordt je medegedeeld dat er iets leuks gaat gebeuren voor jou. Het wordt zo slim gebracht dat je het gevoel krijgt dat je vereerd moet zijn met dit gulle gebaar: en dat klopt. De narcist wil ook dat je je vereerd voelt, want jij krijgt immers zijn of haar onverdeelde aandacht en energie – wie wil dat nu niet?

Verder lezen? Word voor €1,99 per maand Chrisje Member en lees onbeperkt alle content op deze website!

Als je Chrisje Member wordt voor €1,99 per maand kun je alle content onbeperkt lezen, wanneer jij dat wil!

Meer lezen over narcisme? Lees dan ook:

Hoe herken je een relatie met een narcist?

Hoe voorkom je dat de narcist je manipuleert?

Narcistisch gereedschap: Jouw schuldgevoel

Er werd gevraagd naar een vervolg op mijn blog over narcisme in vriendschappen en relaties. In deze blog zal ik verder toelichten hoe narcisten in relaties en vriendschappen te werk gaan.

Een van de gereedschappen van de narcist, waarmee hij / zij je in een wurggreep kan houden, is schuldgevoel. Jouw schuldgevoel welteverstaan, want de narcist heeft dit zelf niet. Zoals ik al eerder uitlegde, gebruiken veel narcisten “gaslighting” als een manipulatieve methode om jou aan jezelf te laten twijfelen. Daarbij maken ze dankbaar gebruik van jouw verantwoordelijkheidsbesef. Immers, als ze jou een schuldgevoel kunnen bezorgen, of dit nu terecht is of niet, dan hebben ze iets om tegen je te gebruiken en je mee te manipuleren.

Lees verder onder de afbeelding

Misschien vraag je je regelmatig af: maar ik deed toch niets verkeerd? Waarschijnlijk is dat ook zo. Je deed niks verkeerd. De narcist weet zaken feilloos te verdraaien dat het er op neer komt dat jij iets verkeerd hebt gedaan, waarvoor je moet boeten in de vorm van iets wat de narcist van je wil.

Al snel nadat je het schuldgevoel in je schoenen hebt laten schuiven zal de aap uit de mouw komen: de narcist wil dat je iets doet, wil meer macht, wil jou meer in zijn of haar grip houden. Zolang jij je schuldig voelt en probeert iets goed te maken, heeft de narcist de touwtjes in handen. Precies wat hij of zij wil.

Een andere manier waarop de narcist de touwtjes in handen probeert te houden is negeren.

Als je iets doet wat de narcist niet bevalt, bijvoorbeeld kritiek uiten of iets voor jezelf doen, of iets doen waar de narcist jaloers van wordt, wordt negeren vaak ingezet als straf. Plotseling hoor je uren, dagen of zelfs weken niets meer. Je hebt de narcist gekrenkt, ookal was dit door bijvoorbeeld gewoon gelukkig te zijn. Dit kan niet, want jouw geluk draait niet om de narcist. De narcist wil al jouw onverdeelde aandacht. Dus neemt hij of zij precies dat weg: aandacht. Je wordt genegeerd totdat men vindt dat je het weer een beetje waard bent om tegen te praten. Dan volgt overigens vaak ook weer de verwijtende fase, waarin je schuldgevoelens aangesproken worden.

Zo gaat deze giftige cirkel door, totdat je door hebt wat er gebeurt en in wat voor relatie je terecht bent gekomen.

Narcisme en emotionele chantage!

“Het zal wel weer aan mij liggen. Ik doe ook niets goed.”
“Ja, laat mij maar weer in de steek.”
“Je weet hoe veel pijn dit me doet en toch doe je mij dit aan.”

Dit zijn een paar voorbeelden van emotionele chantage en manipulaties die narcisten handig inzetten om iets van je gedaan te krijgen. Ze gaan als het nodig is nog veel verder dan dat (faken hele ziektes of doen alsof ze zelf stervende zijn), maar vaak is dat niet nodig, omdat de slachtoffers van narcisten vaak hele verantwoordelijke mensen zijn met een groot plichtsbesef, die zich al snel schuldig voelen.

Als je niet oplet, doe je dingen die je eigenlijk niet wilde doen. Of zeg je ja op iets terwijl je nee wilde zeggen. Gooi je zelfs je hele agenda om, om de narcist te pleasen. Allemaal omdat ze feilloos weten waar jij gevoelig voor bent.
Narcisten zijn mensen waarvan je altijd dacht dat ze alleen in films bestaan. Die dingen doen waarvan jij dacht dat niemand dat ooit écht deed. Die liegen op een manier waarvan jij nog niet wist dat het mogelijk was. Veel mensen die in een relatie met een narcist terecht zijn gekomen, zien pas jaren later ‘het licht’.

Steun jij Chrisje met een eenmalige bijdrage van €5.-?

Lees jij graag de artikelen op deze website? Steun dan eenmalig de website door een bijdrage van slechts €5,-!

€5,00

“Hoe heb ik dit al die jaren niet gezien? Hoe heb ik de signalen kunnen missen?”
Dit vragen ex-partners en ex-vrienden van narcisten zich vaak af, op het moment dat ze beseffen hoe hevig het bedrog was.

Narcisten maken gebruik van jouw gevoel. Jouw liefde. En ja, ook van jouw naïviteit. Zodra jij geeft om of houdt van de narcist, heeft hij of zij vrij spel; het afwisselen van aardig en gemeen gedrag om je in verwarring te houden, het liegen en het manipuleren. Bovendien is de narcist er zo bedreven in dat mensen om hem of haar heen vaak pas veel later zien wat er eigenlijk echt gebeurde; hoe de narcist de mensen om zich heen als pionnen inzette voor zijn of haar eigen belang. Want dat laatste is het enige waar het voor de narcist om draait: zijn of haar eigen belang. Niets of niemand anders doet er toe. Zelfs hun eigen kinderen manipuleren ze van jongs af aan, zodat ook deze nergens meer tegen in durven gaan, óf zo beïnvloed zijn dat ze niet eens meer weten wat ze zelf willen.

Emotionele chantage is gemakkelijk te herkennen, als je weet waar je op moet letten. Waar je vooral op kunt letten is de slachtofferrol – dit is een rol die door de narcist Oscarwaardig gespeeld wordt. Op een slachtoffer kun je immers moeilijk boos worden, toch?

Hieronder enkele praktijkvoorbeelden van narcistische / emotioneel chanterende uitspraken:

  • “Ja, laat me maar weer allemaal in de steek.”
  • “Ik tel toch niet mee.”
  • “Niemand houdt van me.”
  • “Ik hou altijd rekening met jou!… (is meestal helemaal niet zo, maar dit klinkt zo mooi hè?)… En nu houd jij totaal geen rekening met mijn gevoel.”
  • “Ik doe mezelf wat aan / spring van de brug / ben suïcidaal.”
  • “Als jij weg gaat bij me, heeft het leven geen zin meer.”
  • “Ik wil je niet delen met anderen. Je bent mijn bezit.”
  • “Ik ben intens verdrietig en nu wil jij toch voor jezelf kiezen? Hoe kún je mij dit aandoen? Heb je dan helemaal geen gevoel?”
  • “Ik ben heel erg ziek en ik heb niemand anders om voor me te zorgen behalve jij.”
  • “Ik wist wel dat ook jij me uiteindelijk zou teleurstellen.”
  • “Ik ben heel erg diep teleurgesteld, maar doe maar wat je wil.”
  • “Als we dat gaan doen / daarheen gaan, moet jij …. (iets doen, of bij diegene blijven) want dan kan ik… (vul hier het eigenbelang van de narcist in).”

Binnenkort ga ik verder in op emotionele chantage en de gevolgen hier van.

Lees hier alvast de eerdere blogs over narcistische relaties en vriendschappen:

Een relatie met een narcist, hoe herken je het
https://chrisje.info/2019/12/02/een-relatie-met-een-narcist-hoe-herken-je-het/

Hoe voorkom je dat een narcist je manipuleert
https://chrisje.info/2019/12/06/hoe-voorkom-je-dat-de-narcist-je-manipuleert/

Steun Chrisje eenmalig!

Lees jij de Chrisje blogs graag? Steun haar dan via een eenmalige donatie zodat zij haar artikelen voor jou kan blijven schrijven!

€5,00

Hoe voorkom je dat de narcist je manipuleert?

Mensen stellen mij vaak vragen naar aanleiding van mijn quotes en blogs over manipulatie en narcisme. Een van die vragen is: Hoe voorkom ik dat ik gemanipuleerd word? Of: Hoe stap ik uit een relatie of vriendschap met een manipulatief persoon?

Ik wil je zo goed mogelijk antwoord geven op deze vragen. Ik wil daarbij wel benadrukken dat ik geen psycholoog of arts ben. Ik ben ervaringsdeskundige en deel mijn ervaringen graag met mensen die in ongezonde (werk- of privé) relaties of vriendschappen zitten en daar maar moeilijk mee om kunnen gaan.

Om uit een narcistische relatie te stappen, moet je eerst een bewustwordingsproces doorlopen. Dit begint bij:

Herkennen en erkennen

De eerste stap is: herkennen en erkennen. Om gedrag te erkennen moet je het eerst herkennen. Heb je het door als je gemanipuleerd wordt? Zie je het patroon in gedrag? Narcistische mensen en manipulators zijn vaak zeer bedreven in het geleidelijk aanpakken van misbruik. Ze gaan stap voor stap te werk en verdiepen zich uitgebreid in jou: wat zijn je zwakke kanten? Wat zijn je grenzen? Waar ben je gevoelig voor? Pas als ze weten hoe je in elkaar steekt (en narcisten zijn hier zeer bedreven in!) gaan ze voorzichtig jouw grenzen opzoeken. Om narcistisch misbruik en manipulaties te stoppen moet je dus eerst weten en erkennen dat het gebeurt. Voelen wanneer het gebeurt. Meestal herken je het aan een onderbuikgevoel: dit klopt niet, fluistert een stemmetje. Dit onderbuikgevoel is je intuïtie: een heel waardevol iets wat je hard nodig gaat hebben terwijl je je losmaakt.

Charme, snelheid en schuld

Als narcisten iets hebben, is het charme. Krijg je het gevoel dat je gepaaid wordt, dat er geslijmd wordt waarna je wel bijna ja moet zeggen? Heb je vaak het idee dat een situatie zich zo snel ontwikkelde dat je pas later in de gaten had waar je precies mee had ingestemd? Narcisten en manipulators zijn charmant en snel. Ze weten dat de meeste mensen niet bedacht zijn op hun spelletjes en manipulaties. Daar maken ze dankbaar gebruik van.

Een narcist kan een idee nog zo spontaan lijken te opperen; negen van de tien keer is dit vooraf uitgebreid voorbereid. Voor jou lijkt het snel te gaan, omdat de narcist je meestal tien stappen voor is. Charme + snelheid = ja zeggen op iets wat je niet wil. Precies wat de narcist van je verlangt. Heb je naderhand pas door dat je iets hebt toegezegd wat je niet wil doen? Oefen met het er op terugkomen. Een voorbeeld: “Je vroeg me of ik mee ging naar …, ik heb er over nagedacht en me bedacht. Ik wil daar niet heen, maar ik wens je veel plezier!”

Een echte narcist of manipulator zal – als charme en snelheid niet meer werken – op je schuldgevoel in gaan spelen.

Mensen die het slachtoffer worden van een manipulatieve relatie zijn vaak meevoelend, verantwoordelijk en zorgzaam. Zorgzame mensen willen een ander geen pijn doen. Dat weet de narcist: hij of zij maakt hier dan ook dankbaar gebruik van.

Besef dat de narcist een studie heeft gemaakt van jou en je gedrag.

Hij weet je zwakke punten precies te raken.

Een narcist kan je een schuldgevoel aanpraten en/of manipuleren door:

• …Plotseling heel verdrietig, maar wel begripvol te reageren. Hij of zij hoopt hiermee te bereiken dat je je bedenkt omdat je voelt dat hij of zij verdriet heeft.

• …Zaken te noemen die hij of zij voor jou gedaan heeft. “Jammer, toen ik je hielp met… hoopte ik dat jij mij ook zou helpen.” Trap er niet in: in een gezonde relatie bezorgt iemand je geen schuldgevoel alleen omdat je iets niet wil.

• …een extra charme offensief er tegen aan de gooien. “Ah, toe, liefje, alsjeblieft? Ik beloof je dat ik….”

• …als een kleuter te gaan stampvoeten en dreinen. Narcisten schuwen geen enkele leugen of dreiging als het er op aankomt dat ze hun zin willen krijgen. Plotseling op sterven liggende familieleden, zieke huisdieren, geen leugen wordt geschuwd. Achteraf valt het dan opeens toch wel mee, maar dan heb jij al gedaan wat de narcist wilde en verzint hij of zij wel een reden waarom die urgente situatie opeens toch wel mee bleek te vallen. Trap er niet in. Hoe moeilijk ook.

• …je te negeren. Narcisten weten precies hoe gevoelig je er voor bent. Ze negeren je plots uren of dagen lang om je te laten voelen hoe vervelend het is als ze niet in de buurt zijn. Op berichtjes wordt niet of amper gereageerd. Zinnen worden korter. Er wordt niet meer gelachen of gekust, er wordt alleen ijzige stilte op je af gestuurd, waardoor je onbewust of bewust zult voelen: dit krijg je als je niet doet wat ik wil.

Herken je veel in bovenstaande tekst? In een volgende blog ga ik verder in op de stappen die je kunt zetten om te ontsnappen uit een relatie met een narcist.

Luisteren naar je onderbuikgevoel en herkennen wanneer je gemanipuleerd wordt is een proces van oefenen, maar als je het eenmaal doorhebt, wordt het steeds gemakkelijker te herkennen.

liefs,

Chrisje

Een relatie met een narcist: hoe herken je het?

Allereerst dit: Ik ben geen psycholoog, arts of psychiater. Ik ben alleen ervaringsdeskundige. Heb je te maken met een agressieve narcist en voel je je onveilig, zoek dan hulp via je huisarts of een vertrouwenspersoon. Ben je in acute nood, bel dan 112. In dit artikel heb ik het over hem en hij; hier kan uiteraard net zo goed zij of haar staan. 

Het kan je zomaar overkomen: je ontwikkelt een vriendschap of een relatie met een narcist. Narcistische mensen herken je meestal niet direct; ze zijn er bedreven in om jou voor zich te winnen met hun charmante, vlotte babbel. Tegen de tijd dat je een narcist écht leert kennen, ben je vaak al ver in het drijfzand gezakt dat zij creëren.

Een narcist windt mensen om zijn vinger. Andere mensen zijn voor een narcist niet belangrijk, tenzij. En met tenzij bedoel ik: tenzij je iets kunt doen wat de narcist nodig heeft of wil dat jij doet. Een narcist gebruikt de mensen om zich heen enkel en alleen om zijn eigenbelang te dienen.

narcist1

Als de relatie of vriendschap met de narcist start, denk je waarschijnlijk de leukste persoon ooit te hebben leren kennen; een narcist verdiept zich in jou, je interesses, je sterke en zwakke kanten en speelt daar heel behendig op in. It’s not his first rodeo. Je bent waarschijnlijk een van de velen die door de narcist misbruikt werden en op deze manier binnen “gehengeld”. 

Wanneer je je in een relatie met een narcist bevindt, is het goed om te beseffen dat deze persoon geen geweten heeft. Natuurlijk weet hij wel dat het liegen, bedriegen en manipuleren dat hij doet fout is; het interesseert hem gewoonweg niet. Hij voelt niet wat een niet narcistisch persoon voelt als die de fout in gaat. Er is geen sprake van gewetenswroeging, schuldgevoel, berouw of spijt. Wellicht alleen spijt dat hij betrapt is geworden, maar daar houdt het dan ook mee op. Als een narcist huilend voor je zit met trillende onderlip, is dit niet omdat hij echt spijt heeft; het is om je terug te winnen. Hij wil jou niet kwijt, omdat je gemakkelijk te manipuleren bent.

Lees ook: Zo herken je een Manipulator

Het ontbreekt de narcist aan empathie, waardoor hij niet bezig is met jou of jouw gevoelens. Een narcist is alleen bezig met het bereiken van wat hij wil via psychische spelletjes, dominant gedrag en misbruiken van de mensen om zich heen. Dit gebeurt echter vaak zo subtiel, dat je het niet direct doorhebt; de narcist is heel geraffineerd hierin.

Als meelevend, empathisch mens kun je je amper voorstellen hoe koud, diep triest en akelig het narcistisch brein werkt.

Verder lezen? Word Chrisje Member voor €1,99 per maand en krijg onbeperkte toegang tot alle premium columns!

Abonneer je vandaag nog om de rest van de column te lezen.

Hieronder een aantal links over narcisme:

Kenmerken van een narcist

Informatie over gaslighting (een vorm van psychische manipulatie door de narcist)

Zo pik je een narcist er uit (AD)

IMG_20191012_192855_850.jpg

Lees ook: 

Relatie beëindigen of toch doorgaan: hoe bepaal je wat wijsheid is?

Wat ouders (meestal) niet vertellen, maar wel (vaak) doen

Natuurlijk zouden we graag zeggen, dat we als ouders altijd en overal super consequent zijn, ons kind al vanaf vijf maanden uitsluitend ‘raw food‘ laten knabbelen, het kind nooit voor de televisie laten zitten en dat er louter biologische maaltijden zonder E-nummers of conserveringsmiddelen op tafel worden gezet. In een perfecte wereld, met perfecte ouders, zou dat inderdaad zo zijn.


Suikervrij, E-nummervrij en Rotzooivrij

Maar daar heb je meteen het probleem: geen enkel mens is perfect, en ouders dus ook niet. Toch wordt er nogal krampachtig omgegaan met opvoeden, want: iedereen weet hoe het beter kan, zou kunnen of moet. De artikelen over opvoeding vliegen je als ouder om de oren. De adviezen die we krijgen zijn veelal tegenstrijdig: we moeten complimenten geven, maar liefst toch niet te veel, want dan creëer je een narcistisch monstertje. We moeten ons kind liefst suikervrij, glutenvrij, E-nummer vrij en rotzooivrij te eten geven, maar de schappen staan vol met juist die troep. We zouden ons kind het liefst niet te veel op de I-pad of telefoon laten spelen, maar toch barst het van de online kinderspelletjes.

Negeren is het nieuwe foeteren
We zouden het kind een paar uur per dag buiten moeten laten spelen, maar sommige mensen hebben nu eenmaal geen geld voor een huis met een tuin of in een rustige wijk, waar kinderen veilig buiten kunnen spelen. Zijn dat dan meteen slechte ouders? Lijkt me toch van niet. We willen graag opvoeden zonder te straffen, maar in de praktijk blijkt dat toch vaak lastig. Waar we eerder dachten dat de ‘naughty chair’ (stoute stoel) van de Nanny dé oplossing was, blijkt nu weer uit onderzoeken dat in de hoek of op de stoel gestuurd worden net zo veel pijn doet als schelden. Negeren schijnt volgens experts een even grote straf te zijn als foeteren. We kunnen het eigenlijk ook niet meer goed doen!
Oh, en het is niet goed om je kind bij ieder huiltje op te tillen, wisten jullie dat al? Nee, het is beter om het met een gezonde methode te laten wennen aan het zelf in slaap vallen en doorslapen. Dus.
Wat veel ouders niet toegeven, maar wel doen
Ik zal het dan maar toegeven namens de (meeste) ouders van nu: JA! Ja, we laten ons kind wel eens langer dan een kwartier televisie fotokijken. En ja, soms ook gewoon om eens heel even rustig de krant te kunnen lezen of gewoon, om even op adem te komen na de zevenhonderdste waarom vraag. En oh ja: JA, we geven ons kind wel eens de i-pad in de wachtkamer bij de dokter of tandarts, zodat ze de andere bezoekers niet helemaal wild maken. En ja, we koken ook wel eens een snelle hap mét conserveringsmiddelen, we zetten ons kind wel eens in de hoek om af te koelen of om na te denken, en we vergeten wel eens consequent te zijn. En last but not least: ondanks alle adviezen breken wij ouders ook wel eens, en lopen we toch midden in de nacht met ons kleine minimens door de woonkamer, slaapliedjes te neuriën. Gewoon, omdat onze ouderlijke ziel het gehuil niet meer aan kon horen en omdat dat verdrietige stemmetje gewoonweg door merg en been gaat.

Zo erg is af en toe in de hoek zetten niet, tenzij je structureel vergeet je kind er weer uit te halen
Vroeger was dat misschien allemaal anders, maar vroeger is niet nu. De tijden zijn veranderd. Dus veranderen de ouders en kinderen mee. Maar ik geloof niet dat kinderen er zo veel slechter van worden, zolang je ze niet als een zombie uren lang voor de televisie plant. Zo erg zal het in de hoek zetten niet zijn, tenzij je ze structureel vergeet er ook weer uit te halen. En als je je kind je telefoon geeft in de wachtkamer is dat ook niet zo´n ramp, zolang je het niet vergeet mee naar de dokter te nemen als jullie naam geroepen wordt.

Ouders: het zijn net echte mensenfoto2
Oh, en nog iets: zo erg is het niet om eens een keer boos te worden op je kind. (uiteraard zonder geweld! maar dat spreekt voor zich, hoop ik.) Niet iedere ouder heeft immers een ongelimiteerd geduld. Slaapgebrek en stress creëren nu eenmaal iets kortere lontjes. Zolang het niet al te vaak voorkomt, je het daarna ook weer uitpraat en ook niet te koppig bent om sorry te zeggen, is het echt niet zo´n ramp. Want weet je, ouders, dat zijn net echte mensen.
Zo vreselijk slecht is televisie kijken of spelen op de I-pad niet, zolang je zorgt dat ze ook regelmatig in beweging zijn, op wat voor manier dan ook.

Wie denkt dat het wel perfect kan…
Zolang we als ouders onze kinderen regelmatig laten merken dat we van ze houden, trouw blijven aan onze eigen principes en onze kinderen voldoende aanmoedigen om zich te ontwikkelen op zijn of haar eigen manier, is het allemaal zo slecht nog niet met ons gesteld. En wie denkt dat het wel perfect kan allemaal, nou, die heeft waarschijnlijk zelf geen kinderen. Ha!