Tagarchief: naaste

Liever een gebroken been deel 2: Zo help je een naaste met een depressie / burn-out

Als iemand een gebroken been heeft, kun je als naaste helpen door hem of haar naar de dokter te rijden, door te helpen met praktische zaken. Maar wat kun je doen als je naaste een depressie of burn-out heeft?

Een paar jaar geleden schreef ik de blog Liever een gebroken been: over depressies, burn-out en andere psychische klachten. In deze blog beschreef ik dat de goedbedoelde tips en adviezen zoals “Trek het je niet zo aan.” en “Misschien moet je dit eens proberen!” vaak helaas averechts werken.

depression3Maar wat kun je dan als naaste wel doen, als iemand van wie je houdt een depressie of burn-out heeft? Je leeft immers mee en wilt diegene graag helpen. Hieronder lees je hoe je dat kunt doen. 

Toon begrip
Sleutelwoord is begrip: ook al heb je het zelf nog nooit meegemaakt, je kunt wel begrip tonen en proberen je in te leven. Ook als je niet weet hoe het voelt. Je naaste zal zich hierdoor in elk geval minder alleen voelen. Dat is belangrijker dan welk goedbedoeld advies dan ook.

Aanwezigheid, op afstand of dichtbij
Wees aanwezig. Dit hoeft niet altijd fysiek te zijn, maar je kunt vragen of je mag langskomen. Laat je horen, bel, stuur eens een berichtje, om te laten weten dat je aan hem of haar denkt. Soms hebben mensen die in een depressie of burn-out zitten geen behoefte aan gezelschap, maar aanbieden kan altijd. Laat weten dat je er bent, als hij of zij wil praten. Misschien gebeurt dat niet meteen, maar als de tijd dan rijp is, weet hij of zij in elk geval dat het kan. Een lief kaartje of een mooie brief doen ook vaak al wonderen, als iemand diep zit.  depression4

Luisteren
Je naaste zit in een depressie of burn-out, dus wil je graag helpen. Je houdt van hem of haar, dus wil je opvrolijken en problemen oplossen. Dat is heel begrijpelijk en menselijk. Maar hoe goed dit ook bedoeld is, dit kun jij niet voor hem of haar doen.In feite is iemand vaak al erg blij als er simpelweg geluisterd wordt. Luisteren lijkt heel simpel, maar dat is het niet. Luisteren zonder oordeel en zonder meteen met oplossingen te komen is best moeilijk. Maar luisteren is wel bijzonder behulpzaam voor de ander, want waar jij rustig luistert zonder oordeel voelt de ander zich veilig, kan hij of zij gevoelens uiten. Praten lucht op. Wees dus een klankbord. Dit is vaak al genoeg.

Wees geen hulpverlener
Bovendien ben je geen hulpverlener, je bent zijn of haar vriendin, zus, moeder, etc.
Je kunt en hoeft het probleem niet op te lossen; dat is niet jouw verantwoordelijkheid. Voor professionele hulp en begeleiding zijn deskundigen, die emotioneel verder af staan van jouw naaste, en alleen al daardoor vaak beter kunnen helpen.

Hulp
depressionAls jouw naaste (nog) geen hulp heeft gezocht voor zijn of haar klachten, is dit wel handig om aan te raden / te adviseren. Een gesprek met de huisarts of praktijkondersteuner kan voor jouw naaste de juiste hulp op gang brengen. Je kunt aanbieden om mee te gaan naar de huisarts, als dit de drempel lager maakt.
Als je je zorgen maakt om je naaste, is het goed om te benadrukken dat hulp nodig is: mensen met een depressie of burn-out komen hier vaak zonder begeleiding niet zelf uit.

Heb je zelf een depressie of burn-out klachten? Ga dan naar je huisarts, hij of zij zal je verwijzen naar de juiste hulpverlener. depression

Advertenties

Als iemand in rouw is

Het onderwerp wordt niet vaak besproken, omdat het geen fijn onderwerp is om over na te denken. Toch is het goed om dat wel te doen, want veel mensen die aan het rouwen zijn om een geliefde, voelen zich al eenzaam genoeg.

Woorden schieten te kort
Allereerst: woorden schieten vaak te kort bij omstanders. Dat is niet zo gek, want er vált dan ook weinig troostends te zeggen wanneer iemand zojuist een geliefde heeft verloren. Wat kun je dan zeggen? In ieder geval niet: de tijd zal het helen. Of: het komt goed. Want ook al kan het verdriet van rouw in de loop der jaren wellicht een plek krijgen en ook al zal degene uiteindelijk moeten leren leven met het verlies; dat wil je niet horen zo vlak nadat je iemand kwijt bent geraakt.
De geliefde die heen gegaan is, komt niet meer terug. Dat is een rauw en pijnlijk gegeven, en het kan een nabestaande jaren lang kosten om enigszins te accepteren.

Ieder contact is beter dan geen contact
Wat je ook beter niet kunt doen, is geen contact zoeken met de persoon die rouwt. Of denken: op mij zit hij of zij vast niet te wachten nu. Als dat zo is, merk je dat vanzelf wel. Dus tenzij de persoon in kwestie zelf aangeeft met rust gelaten te willen worden; laat zien dat je er bent. Vraag hoe het gaat, ook al weet je dat het slecht gaat. Bied een luisterend oor. Bied een schouder om op te huilen. Bied je volledige acceptatie van het proces, ook als je het niet begrijpt of nog nooit van zo dichtbij mee hebt gemaakt. Weet je niet wat je moet zeggen? Zeg dat dan gewoon. Zeg: “Ik vind het zo erg voor je, ik weet niet wat ik moet zeggen.” Het zal begrepen worden. Alles is beter dan helemaal niets zeggen.

Oogkleppen af
De dood is eng. Het komt soms heel akelig dicht bij. Soms is het aanlokkelijk om de oogkleppen op te zetten en te doen alsof het er niet is. Maar zelfs als je het eng vindt, dan nog is het voor de persoon in rouw nog honderd duizend maal enger. En heeft die persoon de mensen om zich heen harder nodig dan ooit. Besef ook dat rouw een erg langdurig proces is. Het houdt niet op na de begrafenis. Het houdt niet op na de koffietafel. Het houdt ook niet op na de jaardienst. Vaak begint het dan pas.

Die alledaagse momenten
Probeer het je maar voor te stellen: Al die verjaardagen die nooit meer het zelfde zullen zijn. Al die kerstmissen. Al die bijzondere dagen. En al die hele alledaagse momenten waarop het verlies als een mokerslag toeslaat. Het omgaan met spullen, die de overledene nalaat. Het omgaan met praktische zaken, die net zo pijnlijk kunnen zijn, zoals bijvoorbeeld brieven van instanties die niet op de hoogte zijn van het overlijden. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is weer iets dat de rouwende persoon helemaal terug naar af kan gooien, in slechts een seconde. Een bepaalde geur, een bepaalde melodie. Een bepaalde uitspraak. Het zijn de grote dingen én de kleine dingen.

Hoe dan ook: Blijf begripvol, blijf vragen, blijf open. Als je zelf ooit voor een rouwproces komt te staan, sta je er hopelijk zelf ook niet alleen voor.