Tagarchief: huisarts

Een relatie met een narcist: hoe herken je het?

Allereerst dit: Ik ben geen psycholoog, arts of psychiater. Ik ben alleen ervaringsdeskundige. Heb je te maken met een agressieve narcist en voel je je onveilig, zoek dan hulp via je huisarts of een vertrouwenspersoon. Ben je in acute nood, bel dan 112. In dit artikel heb ik het over hem en hij; hier kan uiteraard net zo goed zij of haar staan. 

Het kan je zomaar overkomen: je ontwikkelt een vriendschap of een relatie met een narcist. Narcistische mensen herken je meestal niet direct; ze zijn er bedreven in om jou voor zich te winnen met hun charmante, vlotte babbel. Tegen de tijd dat je een narcist écht leert kennen, ben je vaak al ver in het drijfzand gezakt dat zij creëren.

Een narcist windt mensen om zijn vinger. Andere mensen zijn voor een narcist niet belangrijk, tenzij. En met tenzij bedoel ik: tenzij je iets kunt doen wat de narcist nodig heeft of wil dat jij doet. Een narcist gebruikt de mensen om zich heen enkel en alleen om zijn eigenbelang te dienen.

narcist1Als de relatie of vriendschap met de narcist start, denk je waarschijnlijk de leukste persoon ooit te hebben leren kennen; een narcist verdiept zich in jou, je interesses, je sterke en zwakke kanten en speelt daar heel behendig op in. It’s not his first rodeo. Je bent waarschijnlijk een van de velen die door de narcist misbruikt werden en op deze manier binnen “gehengeld”. 

Wanneer je je in een relatie met een narcist bevindt, is het goed om te beseffen dat deze persoon geen geweten heeft. Natuurlijk weet hij wel dat het liegen, bedriegen en manipuleren dat hij doet fout is; het interesseert hem gewoonweg niet. Hij voelt niet wat een niet narcistisch persoon voelt als die de fout in gaat. Er is geen sprake van gewetenswroeging, schuldgevoel, berouw of spijt. Wellicht alleen spijt dat hij betrapt is geworden, maar daar houdt het dan ook mee op. Als een narcist huilend voor je zit met trillende onderlip, is dit niet omdat hij echt spijt heeft; het is om je terug te winnen. Hij wil jou niet kwijt, omdat je gemakkelijk te manipuleren bent.

Lees ook: Zo herken je een Manipulator

Het ontbreekt de narcist aan empathie, waardoor hij niet bezig is met jou of jouw gevoelens. Een narcist is alleen bezig met het bereiken van wat hij wil via psychische spelletjes, dominant gedrag en misbruiken van de mensen om zich heen. Dit gebeurt echter vaak zo subtiel, dat je het niet direct doorhebt; de narcist is heel geraffineerd hierin.

Een narcist probeert jou te isoleren van alles en iedereen waarvan je houdt, door op subtiele wijze steeds meer afstand te creëren tussen jou en je geliefden; venijnige opmerkingen over hun slechte kanten blijven maken, liegen, achter je rug om stoken, mensen tegen je opzetten; een narcist schuwt geen enkele manier om jou voor zichzelf te winnen zodat hij jou in zijn grip heeft en houdt.

Lees verder onder de foto

narcist2

Als meelevend, empathisch mens kun je je amper voorstellen hoe koud, diep triest en akelig het narcistisch brein werkt.

Het helpt wel enorm als je je verdiept in het gedrag van een narcist en er adequaat op leert te reageren. Allereerst moet je beseffen dat een narcist nooit verandert. Ook al roept hij nog zo hard dat hij inziet wat hij je aangedaan heeft of dit keer écht anders zal worden; een narcist verandert niet. Bovendien zijn narcisten therapie resistent, er is toch immers niks mis met hen?

Op internet zijn er een aantal technieken te vinden, waarmee je een narcist op afstand kunt houden en manipulaties kunt leren doorzien. Indien je verwikkeld bent in een relatie met een narcist, zoek dan hulp via je je huisarts of een vertrouwenspersoon. Als je eenmaal doorhebt hoe een narcist te werk gaat, trap je niet zo snel meer in manipulaties en krijg je stukje bij beetje steeds meer je eigen vrijheid en leven weer terug. Dit is heel belangrijk omdat het contact met een narcist je compleet kan opslokken en letterlijk ziek kan maken.

Hieronder een aantal links over narcisme:

Kenmerken van een narcist

Informatie over gaslighting (een vorm van psychische manipulatie door de narcist)

Zo pik je een narcist er uit (AD)

IMG_20191012_192855_850.jpg

 

Lees ook: 

Relatie beëindigen of toch doorgaan: hoe bepaal je wat wijsheid is?

 

Leven met angst en paniek: zo ga je de strijd aan

Paniek en angst: de twee grote vijanden voor 1,1 miljoen Nederlanders. Een paniekaanval ervaren is doodeng en kost ontzettend veel energie. En als je niet op let, gaat angst zelfs je leven beheersen. 

pexels-photo-736843
“Een mens lijdt ’t meest
Door ’t lijden dat hij vreest
dat nooit op komt dagen.”

Als puber had ik er voor het eerst bewust last van: paniekaanvallen. Ik hyperventileerde vaak. Ik viel flauw op de gekste plekken: in de snackbar, in de rij voor de discotheek, boven aan de trap in mijn ouderlijk huis. Ik kreeg toen fysiotherapie om te leren hoe ik mijn ademhaling weer onder controle kreeg bij een hyperventilatie-aanval. Dat was fijn, maar voorkwam niet dat ik ze kreeg.

Sommige mensen reageren op stress met hoofdpijn, woedeaanvallen, maagklachten, et cetera. Mensen die gevoelig zijn voor paniekaanvallen en angst reageren op stress met, je raadt het al, paniek en angst.
Als ik (te lang) aan te veel stress word blootgesteld, krijg ik duizelingen, hartkloppingen en hyperventilatie: allemaal bij elkaar heet dat dan een paniekaanval. Een paniek- of angststoornis is niet gemakkelijk om mee te leven. Paniekaanvallen kunnen je dag verpesten, je verlammen: Verlamd zijn van angst is niet voor niets een uitdrukking. Paniekaanvallen zijn heel eng om mee te maken: je krijgt klamme handen, kunt duizelig worden, voelt je ´opgesloten´ en radeloos. Als je angstig genoeg bent geworden voor je paniekaanvallen en er aan toe gaat geven (wat heel begrijpelijk is!), ga je die plaatsen vermijden waar je angst de kop op stak. Als je een paniekaanval kreeg in een supermarkt, probeer je daar weg te blijven. Als je een paniekaanval kreeg in een kroeg, kun je kroegen gaan vermijden. Kreeg je een paniekaanval op je werk, dan durf je daar wellicht niet meer naartoe.

Helaas werkt juist dat – toegeven aan de angst en paniek – averechts. Hoe meer je toegeeft aan je angsten, des te groter worden ze. Vermijding vergroot namelijk angst. Blootstelling aan je angsten is dan ook een van de beste manieren om over je angsten heen te komen, hoe tegenstrijdig dat ook klinkt. Accepteren dat je iets eng vindt, en het desondanks toch doen.

stop-shield-traffic-sign-road-sign-39080Snel weg van de snelweg
Toen ik net mijn rijbewijs had gehaald, had ik een behoorlijke angst voor de snelweg. Ik had tijdens mijn rijles-periode een ongeluk gehad (als bijrijder) en ik vond het rijden op de snelweg doodeng: het ging te snel, ik was heel erg bang om door anderen aangereden te worden of om de controle over het stuur kwijt te raken. Dus vermeed ik de eerste tijd alle snelwegen.

Toch knaagde iets aan me: nu had ik eindelijk mijn rijbewijs, en reed ik alleen maar rondjes om de kerk. Aangezien ik alle routes binnendoor reed was ik veel meer benzine en tijd kwijt. Dit was toch absurd?

Klaar met die angst
Op een dag besloot ik dat ik klaar was met die angst voor de snelweg. Dan maar een paniekaanval overleven: ik wilde die angst nu echt achter me laten. Dus daar ging ik: met hartkloppingen, angstzweet op mijn voorhoofd en vol doodsangst reed ik met knikkende knieën de snelweg op. (dat laatste is op zich al een prestatie: probeer maar eens te rijden met knikkende knieën!) De eerstvolgende afrit reed ik er direct weer van af, maar wat was ik trots: ik had een stukje snelweg durven rijden! Ik had mijn angst onder ogen gezien en ik leefde nog. Het leek zo klein, maar voor mij was het een enorme overwinning. De week er na reed ik de oprit weer op, en ging ik er na twee afslagen weer af. Weer een stapje gezet. Ik bleef oefenen, steeds een stukje verder. Ik nam er de tijd voor, was blij met iedere overwinning. Elke keer als ik weer een stukje over de snelweg reed, knikten mijn knieën iets minder. Elke keer als ik het weer probeerde, zweette ik wat minder. Het abnormale werd normaal. Ik leerde letterlijk dat ik het kon, door het te doen, ondanks mijn angst.

Een paar jaar later reed ik voor het eerst de Frans-Spaanse grens over, juichend. Het was me gelukt: mijn angst voor de snelweg was weg! Ik had mijn angst onder ogen gezien en daarmee letterlijk weggejaagd, stapje voor stapje, maar het was me gelukt. 
Rijden op de snelweg roept voor mij inmiddels een heel ander gevoel op: het geeft me een gevoel van vrijheid, blijdschap en onafhankelijkheid. Ik ben in de auto ontspannen, ik luister naar muziek, concentreer me op de weg en rijd al jaren met plezier overal naar toe.

pexels-photo-271418
Praat over je angst met mensen die je vertrouwt of met je huisarts. Je zult ervaren dat je niet de enige bent!

En daar waren ze weer
Sinds mijn burn-out heb ik weer last gekregen van paniekaanvallen. Ze zijn er zodra ik drukte opzoek. Zodra het drukker om me heen wordt, met name als ik ergens binnen ben, overvalt me die duizeligheid en lichte staat van paniek weer. Mijn spieren spannen aan, mijn nek verkrampt en ik voel me benauwd. Ik word licht in mijn hoofd en ik weet: daar zijn ze weer, mijn twee vijanden.

Ik geef niet op!
Maar net als jaren geleden met de snelweg zal ik ook dit keer niet weg rennen of plaatsmaken voor angst en paniek, hoe akelig ze ook zijn om te ervaren. Ik zal weer blijven doorgaan, met kleine stapjes, op mijn eigen tempo. Weer zal ik mijn vrijheid terugwinnen. Ik heb het eerder gedaan – en ik zal het weer doen. Beter bang zijn en toch doorgaan dan me verschuilen en het leven aan me voorbij laten gaan, omdat ik op de vlucht ben voor de paniek. Ik weet: Als ik er voor weg ren, rennen de angst en paniek alleen maar harder achter me aan: ze zullen me altijd inhalen. Hoe meer ruimte ik ze geef, hoe groter ze kunnen worden.

Dus kies ik er voor om wederom niet ervoor weg te rennen, maar mijn angst recht in de ogen te kijken, stil te staan en er tegen te zeggen: “Prima, ben er maar. Je mag er zijn. Ik vecht niet tegen je, dat heeft toch geen nut. Maar of je er bent of niet, ik ga door met leven, want ik ben sterker dan jij. Dus maak me maar bang: ik ga het toch doen.”

medical-appointment-doctor-healthcare-40568
Ga naar je huisarts: hij of zij zal je helpen

Ten slotte nog een paar tips en trucs:

  • Heb je last van paniekaanvallen? Ga praten met je huisarts. Hij of zij kan je doorverwijzen naar een praktijkondersteuner of andere hulpverlener. Gedragstherapie kan je helpen met het uitdagen en overwinnen van angstgedachten.
  • Het is best eng om voor het eerst iets te gaan doen waar je al zo lang bang voor bent. Vraag als jou dit helpt, iemand in je omgeving om met je mee te gaan. Kies iemand die jou goed kent, die je vertrouwt en die weet wat hij moet doen als je een paniekaanval krijgt. Dit kan je gerust stellen en de kans op succes vergroten.
  • Praat er over. Je bent niet de enige: ontzettend veel Nederlanders hebben last van angst- en paniekstoornissen. Je leest hier hoeveel. Je bent dus absoluut niet de enige, en je kunt er iets aan doen.
  • Een paniekaanval voelt heel akelig aan, maar is niet gevaarlijk. Dit is belangrijk om te beseffen.